Tag Archives: Ada Soğanı Çiçeği

ada-sogani

Ada Soğanı

(Buibus Scillae albus Liiiaceae)

Diğer Adları: Adasoğanı eski çağlardanberi değişik adlarla anıldı. İlk çağlarda Sümerler tarafından Sıkılsar, Aktarlarca da Bısru ve Skillum adıyla linirdi. Bugün adasoğanının diğer adları, aksoğan, ayı soğanı, ölü soğan, şalgaba, beyaz soğandır. (İstanbul, Bursa aktarları)

Botanik ve Kimyasal Özellikleri: Urginea Maria L. (Scilla Maritima L.) (Liiiaceae) bitkisinin ballarda toplanıp dilimler şeklinde kesildikten sonra tulmuş soğan yapraklandır. Bu tür 50-100 cm. eklikte olup, sonbaharda beyaz renkli ve ala parçalı çiçekler açan, soğanlı bir bitkidir. Güney Anadoluda talya civannda yaygındır) kumluk, kayalık ve kurak erde yetişir. Drog 1 cm. kadar genişlikte 3-4 cm. uzunlukta, sarımsı, bemsi renkli parçalardır. Kokusuz ve acı lezzetlidir. Şekerler, tanen, organik asitier ve glikozider (% ) taşır ve özellikle Scillaren A glikoziti önemlidir.

Kullanılışı: Halk arasında inflizyon şeklinde (Sıla yapılan maserasyonu) romatizmaya karşı diüretik (idrar arttırıcı) ve kalp kuvvetiendirici olarak kullanılır. Bu doğal ilaç, yüzyıllardan beri tedavide kullanılır ve eski Mısırlılar döneminden beri bilinir. Eski ma’da ünlü hekim Dioscorides (M.S. I. yüzyıl), asoğanı sirkesinin yapılma tekniğini verdi. Anadolu’da XVII., XVIII ve XIX. yüzyıllarda adasoğam, öksürüğe ve kalp hastalıklarına karşı oxymel (sirkeli adasoğam ilacı), hap ve şarap şekillerinde kullanıldı.

Geleneksel Halk Reçeteleri:

1) Droğun 0.1 gr.’lık tozu hap şekline getirilir ve günde 3 kez alınabilir. Böylece kalp hastalığından olan ödemlerin boşaltılmasında kullanılabilir.
2) Adasoğamndan bir parça dışardan apseli yere I sürülürse o kısmı kızartır ve kabartır, bir süre I sonra kabaran yer patlayarak apse dışarı akar Burada adasoğam deri üzerine vezikan (der. üzerinde kabarcık oluşturucu etki) etki yapar.

Modern Tıptaki Yeri: Adasoğam scillaren glikoziti taşıması nedeniyle kardiyotonik (kalp kuvvetlendirici) ve idrar arttırıcı etkileri modern tıpça da bilinir Ancak adasoğam bu glikozitin zehirli etki taşıması nedeniyle fazla oranlarda bulantı, kusma ve kollaps (doksun yetersizliği ile kan basıncında düşme ve bitkinlik yapabilir. Bu bakımdan maksima dozu (günde en fazla alınacak doz), toz şeklinde 0.50 – 1.5 gr., ekstre şeklinde 0.20 – 0.50 gr., tentür şeklinde 2-6 gr.’dır. Bd dozların üzerinde zehirlenmeler görülebilir.